REVIEW De gelaarsde leeuw van Ieperfest ’13

Dat hardcore / punk om meer draait dan enkel de muziek, bewijst Ieperfest jaar na jaar.  In de More than Music tent houden vershillende NGO’s en actiegroepen standjes open, er zijn filmvoorstellingen, spoken words, discussies met invloedrijke hardcore muzikanten en actiegroepen stellen aankomende acties voor. Nieuw dit jaar is echter de expo “De laarzen van de leeuw”, een uitgebreide collage aan krantenartikels, videodocumentaires, actiebladen en foto’s die de bezoeker meeneemt op een reis doorheen woelige maar strijdbare tijden. Meer dan 40 jaar strijdgeschiedenis die zowel aandacht spendeert aan de linker en rechterzijde van het verhaal.  Wij lieten ons gewillig rondleiden en stelden van tijd tot tijd een kritische vraag. Hieronder een beknopt verslag.  

laarzenleeuw2

De tentoonstelling vangt aan bij de opkomst van het VMO (Vlaamse Militanten Orde). Nochtans was er ook voor deze roemruchte organisatie al sprake van extreem rechtse politici en actiegroepen in ons kleine Belgenlandje. Een logische eerste vraag is dan ook waarom uitgerekend de VMO als startpunt genomen werd voor deze expositie…

“Mensen vergeten het fascistisch verleden van hedendaagse extreem rechtse partijen als N-VA en Vlaams Belang. Beide partijen stammen af van de Volksunie en de VMO – ondanks het feit dat ze opgericht werd in de schoot van de Vlaamse Concentratie – groeide al spoedig uit tot de privemilitie van deze  vlaamsnationalistische partij.  De oprichter van de VMO, Bob Maes, blijft tot op heden actief binnen de N-VA, een partij die zonder al te veel kritiek is kunnen uitgroeien tot de grootste partij van Vlaanderen. Met deze expo willen we mensen terug meer bewust maken van het verleden van deze partij maar ook het Vlaams Belang wordt uitgebreid toegelicht.”

Uitgebreid is inderdaad een understatement, krantenknipsels, 3 videodocumentaires, uittreksels uit actiebladen, you name it… this expo has got it. Was het niet moeilijk om tussen al dat materiaal tot een bepaalde selectie te komen en welke filters hanteerde je om tot dit resultaat te komen?

“De expositie is het resultaat van bijna 3 jaar werk. Uiteraard hebben we daarbij keuzes moeten maken.  Bij aanvang hadden we wel een bepaalde richting voor ogen, we wilden de link met de hedendaagse politiek duidelijk leggen. Ik merkte op mijn werk dat veel van mijn collega’s op extreemrechtse partijen als het Vlaams Belang en de N-VA stemden maar eigenlijk weinig partijstandpunten kenden. Laat staan dat ze zich echt bewust zijn van het gewelddadige verleden van bepaalde leden van deze partijen. Met deze expo hopen we alvast een vorm van bewustwording te creeëren.  Daarom ook dat we onze focus naast de politieke vertegenwoordigers ook op de verschillende fascistische actiegroepen en hun tegenstanders hebben gelegd. De doorstroomfunctie die tussen beide organisatievormen (partij enerzijds en actiegroep anderzijds) bestaat willen we hierbij zeker en vast centraal zetten.

 geert_laarzenleeuw

Een opzet dat zeker en vast geslaagd te noemen is.  Wie de tijd neemt om de expo rustig te bezichtigen zal een hele resem gekende en minder gekende actiegroepen de revue zien passeren. Tegelijkertijd lijken de tijden ook enorm veranderd. De grote massamobilisaties tegen extreem rechts van de jaren tachtig en begin jaren negentig hebben plaatsgemaakt voor bescheiden tegenbetogingen waar met een beetje geluk en goed weer nog net 1000 man op afkomt. Ook aan extreemrechtse zijde zien we een duidelijke terugval van het aantal deelnemers aan de verschillende straatacties.  Hoe staan jullie ten aanzien van deze tendens en heb je er eventueel ook een verklaring voor?

“Veel heeft volgens ons te maken met het feit dat het Vlaams Blok op een bepaald moment zich meer en meer toelegde op de parlementaire weg. Het aantal straatacties nam gevoelig af, waardoor ook het aantal tegenacties afnam. Toch blijft massamobilisatie een belangrijk wapen tegen extreem rechts, niet het ultieme middel, maar één van de middelen die we kunnen inzetten tegen extreem rechts.  Tegelijkertijd denken we ook dat het verzamelen van informatie en het trachten activiteiten tegen te houden, erg effectieve middelen kunnen zijn in de antifascistische strijd.  In het verleden zijn er op die manier al Blood and Honour concertjes, ja zelfs VMO betogingen kunnen tegengehouden worden! Deze expo hoopt dan ook om het heersende passivisme ten aanzien N-VA of Vlaams Belang om te zetten in een positief activisme. We moeten sneller reageren op de beslissingen of uitspraken van extreem rechtse politici. Ik snap echt niet dat we niet meer op straat komen…”

Ook opvallend, de rol van migranten in de antifascistische strijd. In de expo hangt een artikel dat expliciet melding maakt van de grote aanwezigheid van migrantenjongeren in betogingen ten tijde van de grote massamobilisaties van extreem rechts.  Hoe verklaar je die terugval?

“Enerzijds denk ik dat we ons te weinig richten op deze doelgroep. We moeten echt naar manieren op zoek gaan om deze groep jongeren terug te betrekken in de antifascistische strijd.  Anderzijds moeten we ook lessen trekken uit het verleden. De grote massamobilisaties kwamen tot stand door een samenspel van antifascistische activisten en verschillende organisaties uit het sociale middenveld.  Denk bijvoorbeeld aan de vakbonden of de speciale jongerenwerkingen die zich richtten op maatschappelijk minder sterke jongeren. Na de dramatische gebeurtenissen van ’82 trok de vakbond zich echter terug uit het antifascistische platform en in hun kielzog volgden ook vele andere middenveldsorganisaties. Het is jammer dat de onderlinge geschillen niet overstegen kunnen worden en er geen werk wordt gemaakt van een echte eenheid tegen extreem rechts.”

Was het buurtfeest dat op 1 mei georganiseerd werd in Borgerhout, in dat opzicht een hoopvol teken? Voor het eerst sinds jaren verzamelden nog eens ettelijke duizenden mensen tegen extreem rechts, een resultaat van spontaan gegroeid buurtprotest dat al spoedig ondersteund werd door organisaties uit het traditionele middenveld en antifascistische activisten.

“Borgerhout was een goed begin maar tegelijkertijd moet er ook nog veel bewustmaking gebeuren omtrent de huidige politiek. Een organisatie als het N-SA is redelijk duidelijk over haar ideologische achtergrond en mensen zien dit dan ook redelijk snel in. Wanneer het echter over “aanvaarde” partijen als het N-VA en Vlaams Belang gaat, is de actiebereidheid een heel stuk minder. En dat is jammer, nogmaals ik hoop dat deze expo mensen bewustmaakt en op een of andere manier kan activeren.”

Laten we die hoop dan delen. Tot slot nog enkele laatste opmerkingen die je wil meegeven aan de lezer? Komt er bijvoorbeeld nog een vervolg op deze expo?

“Ja, graag! In samenwerking met enkele partizanen van het partizanenmuseum wordt er een uitbreiding van deze expo gemaakt die nog verder terug gaat in de tijd en het beeld zal vervolledigen. Tegelijkertijd is er ook interesse van enkele jeugdhuizen voor deze expo. Een piste die we graag willen bewandelen en die ons in staat moet stellen om nieuwe mensen te bereiken.”

(KC)

Advertisements

One response to “REVIEW De gelaarsde leeuw van Ieperfest ’13

  1. Pingback: Impressies uit de MTM tent | IEPER HARD CORE FEST MC·

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s